ใส่คอนแทคนอนได้ไหม? อันตรายจากการใส่คอนแทคเลนส์นอน และ วิธีแก้เมื่อเลนส์ติดตา

คนที่ใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำคงเคยเผลองีบหลับ หรือ ลืมถอดเลนส์ก่อนเข้านอน ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้เป็นสิ่งที่พบได้บ่อยมาก แต่รู้หรือไม่ว่าการใส่คอนแทคเลนส์นอนซ่อนอันตรายต่อดวงตาไว้มากกว่าที่คิด ตั้งแต่อาการตาแห้ง ระคายเคือง ไปจนถึงปัญหาหนักอย่างเลนส์ติดตาจนถอดออกยาก บทความนี้ผู้เชี่ยวชาญจาก Opticland ร้านแว่นตาที่เปิดมาแล้วกว่า 40 ปี จะพาคุณไปเจาะลึกว่าพฤติกรรมนี้อันตรายต่อสุขภาพดวงตาแค่ไหน พร้อมแนะนำวิธีแก้ปัญหาที่ถูกต้อง และ ปลอดภัยที่สุด

ตอบคำถาม! ใส่คอนแทคนอนเป็นอะไรไหม? ทำได้หรือไม่

การใส่คอนแทคเลนส์นอนเป็นสิ่งที่ทำไม่ได้ และ ไม่ควรทำอย่างยิ่ง แม้จะเป็นเพียงการงีบหลับสั้น ๆ ก็ตาม เพราะพฤติกรรมนี้เสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพดวงตาอย่างรุนแรง ลองมาดูกันว่า ทำไมจักษุแพทย์ และ นักทัศนมาตรถึงห้ามไม่ให้ใส่ แล้วเกิดอะไรขึ้นกับดวงตาของเราบ้างขณะหลับ

• ตาขาดออกซิเจน: โดยธรรมชาติแล้วกระจกตาของเราต้องพึ่งพาออกซิเจนจากอากาศ และ น้ำตาเพื่อไม่ให้ตาแห้ง แต่เมื่อเราหลับตาลง ในขณะที่มีตัวเลนส์ปิดทับไว้อีกชั้น กระจกตาจะเข้าสู่ภาวะขาดออกซิเจนแทบจะทันที
• ตาแห้งอย่างรุนแรง: ในขณะที่เราหลับ คอนแทคเลนส์จะเป็นเหมือนฟองน้ำที่คอยดูดซับความชื้น และ น้ำในดวงตาไปจนหมด เมื่อตื่นขึ้นมา เลนส์จะเกาะติดแน่นกับกระจกตาจนแกะออกยาก หากพยายามฝืนดึงออกขณะที่ตายังแห้ง อาจทำให้ผิวตาเกิดรอยถลอก หรือ ฉีกขาดได้
• เสี่ยงติดเชื้อรุนแรงถึงขั้นตาบอด: ความอับชื้น และ ความร้อนที่สะสมอยู่ใต้เปลือกตาขณะหลับ เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ชั้นดีของแบคทีเรีย และ เชื้อรา การใส่คอนแทคเลนส์นอนข้ามคืนจะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะกระจกตาติดเชื้อได้สูงขึ้นถึง 10-15 เท่า ซึ่งหากรักษาไม่ทัน อาจรุนแรงถึงขั้นสูญเสียการมองเห็นแบบถาวร

ลืมถอดคอนแทคเลนส์นอนต้องทำอย่างไร? สเต็ปถอดเลนส์เมื่อตาแห้งติดหนึบ

เมื่อสะดุ้งตื่นมาแล้วพบว่าตัวเองลืมถอดคอนแทคเลนส์นอนจนเลนส์แห้งติดหนึบกับตา สิ่งแรกที่ต้องจำไว้ให้ขึ้นใจเลย คือ "ห้ามใช้นิ้วคีบหรือพยายามดึงเลนส์ออกทันทีเด็ดขาด" เพราะเลนส์ที่แห้งสนิทจะดูดติดกับกระจกตา การฝืนดึงแรง ๆ อาจลอกเอาผิวหน้าของกระจกตาหลุดออกมาจนเกิดแผลถลอกได้ หากคุณกำลังเจอปัญหานี้ ให้ตั้งสติ และ ทำตามสเต็ปที่ถูกต้อง ดังนี้

1. ล้างมือให้สะอาด: เริ่มต้นด้วยการล้างมือด้วยสบู่ แล้วเช็ดให้แห้งสนิทก่อนสัมผัสดวงตาเสมอ เพื่อป้องกันไม่ให้แบคทีเรียเข้าตาเพิ่ม
2. หยอดน้ำตาเทียม: หยดน้ำตาเทียมลงไปในดวงตาให้ชุ่ม เพื่อเติมความชุ่มชื้น และ คืนน้ำให้กับตัวเลนส์ที่แห้งแข็ง
3. หลับตาพักไว้ 1–2 นาที: เมื่อหยอดน้ำตาเทียมแล้ว ให้หลับตาลงสักพัก เพื่อให้น้ำตาเทียมซึมซาบเข้าไปช่วยให้เลนส์อ่อนนุ่มขึ้น
4. กะพริบตาเบา ๆ: ลืมตาขึ้นแล้วค่อย ๆ กะพริบตาช้า ๆ เพื่อให้น้ำตาเทียมกระจายตัวทั่วถึง และ ช่วยให้ตัวเลนส์เริ่มขยับ หรือ เลื่อนหลุด
5. ค่อย ๆ ถอดเลนส์ออก: เมื่อรู้สึกได้ว่าเลนส์เริ่มเคลื่อนที่ ไม่ติดหนึบกับดวงตาแล้ว จึงค่อยใช้นิ้วมือคีบถอดเลนส์ออกอย่างระมัดระวัง

หากทำตามขั้นตอนทั้งหมดแล้วเลนส์ยังคงติดแน่น แกะไม่ออก หรือ รู้สึกระคายเคืองผิดปกติให้หยุดพยายามถอดด้วยตัวเองทันที แล้วรีบเดินทางไปพบจักษุแพทย์ เพื่อใช้เครื่องมือทางการแพทย์มาช่วยนำออกอย่างปลอดภัย

4 ภัยเงียบสุดอันตราย จากการใส่คอนแทคเลนส์นอนข้ามคืน

การลืมถอดคอนแทคเลนส์ก่อนนอน ไม่ได้ทำให้รู้สึกเคืองตาในตอนเช้าเท่านั้น แม้อาการบางอย่างอาจยังไม่แสดงให้เห็นในทันที แต่พฤติกรรมนี้จะค่อย ๆ สะสมความเสียหายเงียบ ๆ จนกลายเป็นปัญหาใหญ่ที่ทำลายการมองเห็นได้ นี่คือ 4 ภัยเงียบที่มักแฝงตัวมากับการใส่คอนแทคเลนส์ข้ามคืนที่คนขี้ลืมต้องดู แล้วรีบเปลี่ยนพฤติกรรมโดยด่วน

กระจกตาอักเสบ

เกิดจากการใส่เลนส์ปิดทับดวงตานานเกินไป ทำให้กระจกตาอยู่ในภาวะขาดออกซิเจน ประกอบกับเชื้อแบคทีเรีย หรือ เชื้อราที่เกาะอยู่บนตัวเลนส์ได้โอกาสเข้าไปทำลายเนื้อเยื่อกระจกตา ส่งผลให้เกิดอาการตาแดง อักเสบ ระคายเคืองอย่างหนัก และ รู้สึกตาแห้ง

แผลที่กระจกตา

เกิดจากการเผลอขยี้ตาตอนตื่นนอน หรือ การพยายามฝืนแกะเลนส์ที่แห้งติดตาออกโดยตรง ทำให้ผิวหน้าของกระจกตาเกิดรอยถลอก และ กลายเป็นแผลลึก ยิ่งเมื่อมีเชื้อโรคมาสะสมบริเวณแผล จะทำให้แผลลุกลาม ซึ่งสามารถส่งผลให้สายตาพร่ามัว หรือ มองเห็นภาพผิดเพี้ยนไปจากเดิมได้

ภาวะตาแห้งเรื้อรัง

เกิดจากการใส่คอนแทคเลนส์ข้ามคืน ทำให้น้ำตาไม่สามารถไหลเวียนเพื่อหล่อลื่นกระจกตาได้ตามปกติ อีกทั้งตัวเลนส์ยังดูดซับความชุ่มชื้นจากดวงตาไปจนหมด หากทำบ่อยครั้งจะทำให้เกิดอาการแสบ เคืองตาตลอดเวลา นำไปสู่ภาวะตาอักเสบเรื้อรังที่รักษาได้ยากขึ้น

การติดเชื้อแบคทีเรีย หรือ เชื้อราที่รุนแรง

เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย และ เชื้อราที่สะสมอยู่บนคอนแทคเลนส์ ซึ่งขยายพันธุ์ได้ดีมากในสภาพแวดล้อมที่ปิดทึบ มีความร้อน และ ไม่มีออกซิเจน เชื้อโรคเหล่านี้จะแทรกซึมเข้าสู่กระจกตา ทำให้เกิดการติดเชื้ออย่างรุนแรง หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจร้ายแรงถึงขั้นสูญเสียการมองเห็นถาวรได้

ตัดแว่นสายตาสำรอง ทางแก้ปัญหาของคนขี้ลืม

สำหรับคนที่รู้ตัวว่าทำงานหนักจนเผลอหลับ หรือ มักจะลืมถอดคอนแทคเลนส์เป็นประจำ การมีแว่นสายตาสำรองติดตัวไว้ถือเป็นทางออกที่ตอบโจทย์ที่สุด เพราะนอกจากจะช่วยลดความเสี่ยงจากการใส่เลนส์ต่อเนื่องจนเกิดปัญหาตาแห้ง หรือ ติดเชื้อแล้ว ยังช่วยให้คุณใช้ชีวิตได้อย่างสบายใจมากขึ้น โดยไม่ต้องกังวลว่าดวงตาจะรับภาระหนักเกินไป

เทคนิคการเลือกแว่นสายตาสำรองให้ใส่สบาย

• เน้นความสบายในการสวมใส่: ควรเลือกกรอบแว่นที่มีน้ำหนักเบา วัสดุยืดหยุ่น ไม่รัดขมับ หรือ กดทับจมูกมากเกินไป เพื่อให้ใส่พักสายตาอยู่บ้านได้ยาวนานโดยไม่รู้สึกเจ็บ หรือ รำคาญ
• อัปเดตค่าสายตาอย่างสม่ำเสมอ: เลนส์แว่นควรได้รับการอัปเดตค่าสายตาให้เป็นปัจจุบัน ทั้งสายตาสั้น สายตายาว หรือ สายตาเอียง เพื่อการมองเห็นที่คมชัด ช่วยลดอาการปวดหัวจากการเกร็งสายตา
• เลือกดีไซน์ที่ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์: เลือกรูปทรงกรอบที่คุณชอบ และ เหมาะกับกิจกรรมในวันพักผ่อน เช่น แว่นสำหรับใส่ทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ที่บ้าน หรือ แว่นสำหรับอ่านหนังสือ

ข้อดีของการมีแว่นสำรองติดตัว

การมีแว่นสำรองช่วยให้คุณจัดสรรเวลาพักดวงตาได้ง่ายขึ้น เช่น เลือกใส่คอนแทคเลนส์ในช่วงกลางวันที่ต้องการความคล่องตัว แล้วเปลี่ยนมาสวมแว่นตาทันทีเมื่อกลับถึงบ้าน หรือ หยิบมาใส่ก่อนเวลางีบหลับเพื่อลดความเสี่ยง อีกทั้งในกรณีฉุกเฉินอย่างเลนส์ฉีกขาด เลนส์หล่นหาย หรือ เกิดอาการระคายเคืองกะทันหัน แว่นสำรองจะเป็นฮีโร่ที่ช่วยให้คุณมองเห็นได้ชัดเจน และ ใช้ชีวิตต่อได้ทันที

หากคุณกำลังมองหาร้านแว่นตาใกล้ฉันเพื่อทำแว่นสำรองคู่ใจ สามารถแวะเข้ามาปรึกษา และ ตัดแว่นได้ที่ Opticland เรามีทีมนักทัศนมาตรที่พร้อมตรวจวัดอย่างละเอียด พร้อมแนะนำชนิดเลนส์ และ กรอบแว่นที่เหมาะสมกับรูปหน้าคุณที่สุด และ ให้คำแนะนำด้านการดูแลรักษา เพื่อให้แว่นสำรองของคุณใช้งานได้คุ้มค่า ยาวนาน ปลอดภัยต่อสุขภาพดวงตาอย่างแท้จริง

คำแนะนำจากนักทัศนมาตร: อาการแบบไหนหลังตื่นนอน ที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที!

หลังจากที่เผลอหลับไปพร้อมกับคอนแทคเลนส์ หากตื่นขึ้นมาแล้วรู้สึกเพียงแค่ตาแห้ง หรือ เคืองตาเล็กน้อย การหยอดน้ำตาเทียมอาจช่วยบรรเทาอาการได้ แต่ถ้าคุณสังเกตพบสัญญาณอันตรายเหล่านี้ ควรรีบเดินทางไปพบจักษุแพทย์โดยด่วนที่สุด

5 สัญญาณอันตรายที่ห้ามปล่อยผ่าน

1. ปวดตา หรือ เจ็บตารุนแรง: รู้สึกปวดลึก ๆ ในดวงตา หรือ เจ็บอย่างต่อเนื่องแม้จะถอดเลนส์ออกแล้ว
2. ตาแดงผิดปกติ: ตาขาวมีเส้นเลือดฝอยขึ้นชัดเจน แดงก่ำ หรือ มีเลือดออกใต้เยื่อบุตา
3. มองเห็นภาพพร่ามัว: ทัศนวิสัยแย่ลง มองเห็นภาพเบลอ ขุ่นมัว หรือ เห็นภาพซ้อน
4. แพ้แสงอย่างหนัก: สู้แสงไม่ได้ ลืมตาในที่สว่างจ้าไม่ได้ หรือ เมื่อเจอแสงแล้วรู้สึกปวดตามากขึ้น
5. มีขี้ตาเยอะ หรือ มีหนอง: มีขี้ตาข้นเหนียวสีเหลือง หรือ สีเขียวออกมามากผิดปกติ

คำแนะนำเพิ่มเติมก่อนไปพบแพทย์

• หยุดใส่คอนแทคเลนส์ทันที: ถอดเลนส์ออกแล้วเปลี่ยนมาใส่แว่นสายตาแทน ห้ามฝืนใส่คอนแทคเลนส์คู่เดิมซ้ำเด็ดขาด
• ล้างมือให้สะอาด: หากจำเป็นต้องแตะดวงตา ต้องล้างมือด้วยสบู่ แล้วเช็ดให้แห้งสนิททุกครั้ง
• ห้ามขยี้ตาเด็ดขาด: การขยี้ตาจะยิ่งทำให้แผลที่กระจกตาถลอกลึกขึ้น และ ทำให้เชื้อโรคลุกลามเป็นวงกว้าง
• บรรเทาอาการเบื้องต้น: สามารถหยอดน้ำตาเทียมเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น หรือ ใช้ผ้าสะอาดนุ่ม ๆ ซับทำความสะอาดรอบดวงตาเบา ๆ ได้

การเผลอใส่คอนแทคเลนส์นอนเป็นพฤติกรรมที่ทำร้ายดวงตา และ อันตรายมากกว่าที่คิด หากตื่นมาแล้วพบความผิดปกติ อย่าชะล่าใจ หรือ ปล่อยทิ้งไว้จนคิดไปเองว่าเดี๋ยวก็หาย เพราะการชะลอรักษาเพียงไม่กี่ชั่วโมง อาจทำให้เชื้อลุกลามจนสูญเสียการมองเห็นได้ อย่าลืมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้ดี มีแว่นตาสำรองคู่ใจไว้กันเหตุฉุกเฉิน หรือ หากต้องการปรึกษาเกี่ยวกับสุขภาพดวงตาเพิ่มเติม Opticland ยินดีให้บริการ เพื่อรักษาทัศนวิสัยที่ดีให้อยู่กับคุณไปอีกนาน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ การใส่คอนแทคเลนส์นอน

งีบหลับกลางวัน (Nap) ไม่เกิน 1 ชั่วโมง ใส่คอนแทคเลนส์ได้ไหม?

แม้จะเป็นการงีบสั้น ๆ ก็ไม่แนะนำให้ใส่คอนแทคเลนส์ทิ้งไว้ เพราะขณะหลับ ปริมาณออกซิเจนที่ตาได้รับจะลดลง ส่งผลให้เกิดอาการตาแห้ง ระคายเคือง หรือ เลนส์ติดตาได้ หากรู้ว่าจะงีบควรถอดเลนส์ทุกครั้ง หรือ เลือกใช้แว่นสายตาสำรองเพื่อป้องกันอันตราย

มีคอนแทคเลนส์ชนิดไหนที่ออกแบบมาให้ "ใส่นอน" ได้จริงไหม?

คอนแทคเลนส์บางประเภทที่เรียกว่า Extended Wear หรือ เลนส์สำหรับใส่นอน สามารถใส่ติดต่อกันได้หลายคืน แต่ต้องอยู่ภายใต้คำแนะนำของจักษุแพทย์เท่านั้น เพราะยังมีความเสี่ยงติดเชื้อ กระจกตาอักเสบ หรือ เกิดแผลที่กระจกตาได้ หากใช้อย่างไม่เหมาะสม

ลืมถอดคอนแทคเลนส์นอน 1 คืน ตาจะบอดไหม?

ปกติแล้ว การลืมถอดเลนส์จะไม่ทำให้ตาบอดทันที แต่มีความเสี่ยงต่อการเกิดผลข้างเคียงต่าง ๆ เช่น

• การติดเชื้อแบคทีเรีย หรือ เชื้อรา
• กระจกตาอักเสบ
• แผลที่กระจกตา

หากตาเริ่มแดง มองเห็นภาพมัว หรือ แพ้แสง ควรรีบพบแพทย์ทันทีเพื่อตรวจ และ รักษาอย่างถูกต้อง การชะลอการรักษาอาจทำให้ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงขึ้น และ กระทบสายตาถาวรได้

คำแนะนำเพิ่มเติม: หลังลืมถอดเลนส์ 1 คืน ให้ทำตามวิธีการ ดังนี้

• หยุดใส่คอนแทคเลนส์ทันที
• ใช้น้ำตาเทียมหรือน้ำยาหยอดตาสำหรับคอนแทคเลนส์เพื่อลดการระคายเคือง
• อย่าขยี้ตาหรือพยายามถอดแรง ๆ
• สังเกตอาการ และไปพบจักษุแพทย์ทันทีหากมีอาการผิดปกติ