วิธีใส่คอนแทคเลนส์ครั้งแรก พร้อมเทคนิคถอด และ แช่เลนส์ ฉบับมือใหม่ทำตามได้ทันที

หลายคนมักรู้สึกกังวลหรือกลัวเล็กน้อยเมื่อต้องใส่คอนแทคเลนส์ครั้งแรก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการสัมผัสดวงตา ความไม่คุ้นเคย หรือ ความกังวลว่าจะใส่ไม่ถูกวิธีจนทำให้ระคายเคือง แต่หากเราเข้าใจขั้นตอนที่ถูกต้อง หรือ มีเทคนิคเล็ก ๆ น้อย ๆ คอยช่วย การใส่คอนแทคเลนส์จะกลายเป็นเรื่องง่าย และ ปลอดภัยมากยิ่งขึ้น บทความนี้ ร้านแว่นตา Opticland จะพาคุณไปรู้จักวิธีใส่ ถอด และ ดูแลเลนส์ฉบับมือใหม่ที่ทำตามได้ทันที เพื่อช่วยให้คุณเริ่มต้นใช้งานได้อย่างมั่นใจ สบายตาตลอดทั้งวัน

สอน Step-by-Step: วิธีใส่คอนแทคเลนส์ครั้งแรก ให้เข้าตาง่าย ๆ ไม่เจ็บ

สำหรับมือใหม่ที่เริ่มใส่คอนแทคเลนส์ครั้งแรก อาจจะรู้สึกเกร็ง ๆ ตอนใส่อยู่บ้าง เพียงทำตาม 7 ขั้นตอนนี้ รับรองว่าจะใส่เข้าตาง่าย ไม่เจ็บ ไม่ระคายเคืองแน่นอน

1. ล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสเลนส์เสมอ: เริ่มต้นด้วยการล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาดทุกซอกทุกมุม จากนั้นเช็ดให้แห้งสนิทด้วยผ้าสะอาดที่ไม่มีขุย เพื่อป้องกันไม่ให้ฝุ่น หรือ เชื้อโรคหลุดเข้าไปในดวงตา
2. ตรวจสอบว่าเลนส์ไม่กลับด้าน: หยิบคอนแทคเลนส์ขึ้นมาวางบนปลายนิ้ว แล้วสังเกตด้านข้างของเลนส์ ขอบเลนส์ที่ถูกต้องจะต้องโค้งมนขึ้นเป็นรูปทรงถ้วย แต่ถ้าขอบเลนส์บานออกคล้ายทรงจานแบน ๆ แสดงว่าเลนส์กำลังกลับด้านอยู่ ให้พลิกกลับให้ถูกต้องก่อนใส่
3. วางเลนส์เตรียมพร้อมบนปลายนิ้วชี้: นำคอนแทคเลนส์มาวางพักไว้บนปลายนิ้วชี้ของมือข้างที่ถนัด โดยจัดให้อยู่ในตำแหน่งที่พอดี และ ระวังอย่าปล่อยให้เลนส์แห้งจนเกินไป
4. เปิดเปลือกตาให้กว้าง: ใช้มือข้างที่ถือเลนส์ดึงเปลือกตาล่างลงมาเบา ๆ โดยใช้นิ้วกลาง นิ้วนาง หรือ นิ้วก้อย จากนั้นใช้มืออีกข้างดึงเปลือกตาบนรั้งขึ้นไป เพื่อเปิดตาให้กว้างที่สุด และ ช่วยป้องกันการเผลอกะพริบตาระหว่างใส่
5. มองกระจกแล้วแตะเลนส์เบา ๆ ลงบนตาดำ: ตามองตรงไปที่หน้าตัวเองในกระจก หรือ จะใช้วิธีเงยหน้าขึ้นเล็กน้อยก็ได้ จากนั้นค่อย ๆ เลื่อนนิ้วชี้ข้างที่ถือเลนส์ นำคอนแทคเลนส์แตะลงบนตาดำอย่างเบามือที่สุด
6. กลอกตาไปมา และ ค่อย ๆ หลับตาลง: อย่าเพิ่งรีบกะพริบตาแรง ๆ ให้กลอกตาไปมาซ้ายขวาเล็กน้อยเพื่อให้เลนส์ดูดแนบสนิทกับตา จากนั้นค่อย ๆ ปล่อยมือที่ดึงเปลือกตาออก หลับตาลงช้า ๆ แล้วกะพริบตาเบา ๆ เพื่อให้เลนส์ขยับเข้าสู่จุดกึ่งกลางของดวงตา
7. เช็กความสบายตา: เมื่อลืมตาขึ้นมา หากมองเห็นภาพชัดเจนโดยไม่รู้สึกเคืองตา ก็ถือว่าสวมใส่สำเร็จ แต่ถ้ารู้สึกระคายเคืองตา หรือ รู้สึกเหมือนมีเม็ดทรายอยู่ในตา ให้ถอดเลนส์ออกมาล้างด้วยน้ำยาทำความสะอาดให้เรียบร้อย แล้วค่อยเริ่มใส่ใหม่อีกครั้ง

เทคนิคถอดคอนแทคเลนส์ สำหรับมือใหม่ (ถอดง่าย ไม่ขูดกระจกตา)

มือใหม่หลายคนมักจะกลัวการใช้นิ้วคีบคอนแทคเลนส์ออกจากตา แต่ถ้าจับจังหวะได้แล้ว การถอดจะง่าย แถมยังใช้เวลาน้อยกว่าตอนใส่อีกด้วย มาดู 6 เทคนิคการถอดที่ถูกต้อง ปลอดภัย และ ไม่ทำร้ายกระจกตากัน

1. ล้างมือให้สะอาด และ เช็ดให้แห้งสนิท: เริ่มต้นด้วยการล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาด แล้วเช็ดมือให้แห้งสนิทด้วยผ้าสะอาดที่ไม่มีขุย เพราะหากนิ้วเปียกลื่น จะทำให้หยิบคอนแทคเลนส์ออกจากตาได้ยากขึ้น
2. ดึงเปลือกตาให้กว้าง: ใช้มือข้างที่ถนัด ดึงเปลือกตาล่างลงมาเบา ๆ ส่วนมืออีกข้างให้ดึงเปลือกตาบนรั้งขึ้นไป เพื่อเปิดพื้นที่ดวงตาให้กว้างที่สุด และ ป้องกันการเผลอกะพริบตา
3. มองกระจกเพื่อเช็กตำแหน่งเลนส์: มองตรงไปข้างหน้าในกระจก เพื่อให้เห็นตำแหน่งของคอนแทคเลนส์ที่อยู่บนตาดำของเราได้อย่างชัดเจน
4. ใช้นิ้วโป้ง และ นิ้วชี้บีบเลนส์เบา ๆ: เลื่อนปลายนิ้วโป้ง และ นิ้วชี้เข้าไปแตะที่ขอบคอนแทคเลนส์ จากนั้นค่อย ๆ ออกแรงบีบเบา ๆ โดยให้ใช้บริเวณเนื้อปลายนิ้วเท่านั้น ห้ามกดแรง หรือ ใช้เล็บจิกเด็ดขาด ป้องกันกระจกตาเป็นรอย หรือ เกิดการระคายเคือง
5. นำคอนแทคเลนส์ออกอย่างนุ่มนวล: เมื่อบีบจนตัวเลนส์เผยอตัวขึ้นจากตาดำแล้ว ให้ดึงคอนแทคเลนส์ออกมาอย่างเบามือ แล้วนำไปวางพักไว้บนกลางฝ่ามือทันที
6. ล้าง และ แช่คอนแทคเลนส์ทันที: สำหรับผู้ที่ใช้คอนแทคเลนส์ราย 2 สัปดาห์ หรือ รายเดือน เมื่อถอดเสร็จแล้ว ห้ามปล่อยคอนแทคเลนส์ทิ้งไว้สัมผัสอากาศจนแห้งเด็ดขาด ให้รีบล้างทำความสะอาดด้วยน้ำยา แล้วเก็บลงในตลับที่ใส่น้ำยาใหม่ทันที

เรื่องความสะอาดต้องเป๊ะ! ควรแช่คอนแทคเลนส์กี่ชั่วโมง?

การดูแลความสะอาดคอนแทคเลนส์ไม่ใช่แค่เรื่องของการล้างฝุ่นออกเท่านั้น แต่เป็นการฆ่าเชื้อโรค และ ขจัดคราบโปรตีนที่สะสมอยู่บนเลนส์เพื่อป้องกันการติดเชื้อที่ดวงตา สำหรับคนที่สงสัยว่าควรแช่คอนแทคเลนส์กี่ชั่วโมง โดยปกติแล้ว ระยะเวลาในการแช่เลนส์ที่เหมาะสมแบ่งออกเป็น 2 กรณี ดังนี้

กรณีแกะกล่องเปิดใช้งานครั้งแรก

หากเป็นการเปิดกล่องใช้งานครั้งแรก ควรนำเลนส์แช่ในน้ำยาล้างคอนแทคเลนส์ก่อนสวมใส่อย่างน้อย 4-6 ชั่วโมง เพื่อทำความสะอาด และ ปรับสภาพก่อนใช้งานจริง เนื่องจากเลนส์ใหม่แกะกล่องโดยเฉพาะแบบรายเดือน จะมีสารเคลือบจากโรงงาน การแช่จึงเป็นการล้างสารตกค้างไม่ให้ถูกส่งผ่านมายังดวงตาของผู้สวมใส่นั่นเอง

กรณีใช้งานงานในชีวิตประจำวัน

สำหรับเลนส์ที่ใช้งานเป็นประจำในทุก ๆ วัน เมื่อถอดคอนแทคเลนส์แล้ว ควรล้าง หรือ ถูเบา ๆ ด้วยน้ำยา แล้วแช่ไว้อย่างน้อย 6 ชั่วโมง หรือ ข้ามคืน โดยต้องเปลี่ยนน้ำยาใหม่ทุกวัน รวมถึงทำความสะอาดตลับแช่คอนแทคเลนส์อย่างน้อยสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง เพื่อรักษาความสะอาดของอุปกรณ์

ทำไมคนใส่คอนแทคเลนส์ ถึงยังต้องมี "แว่นสายตา" สำรองไว้เสมอ?

แม้ว่าคอนแทคเลนส์จะให้ความสะดวกสบาย และ มอบมุมมองที่กว้างขวาง แต่กระจกตาของเรายังจำเป็นต้องได้รับออกซิเจนจากอากาศโดยตรง การใส่คอนแทคเลนส์ติดต่อกันเป็นเวลานาน จะทำให้อากาศเข้าไปในดวงตาได้น้อยลง ส่งผลให้ตาแห้ง เคืองตา เพิ่มความเสี่ยงต่อการอักเสบหรือติดเชื้อได้สูงมาก ด้วยเหตุนี้ ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำจึงควรต้องมีแว่นสายตาติดตัวไว้เพื่อใส่สลับกันเสมอ โดยข้อดีของการสลับมาใส่แว่น มีดังนี้

• ให้ดวงตาได้พักหายใจ: การกำหนดวันพักสายตา (Lens-free day) แล้วหันมาใส่แว่นแทน จะช่วยให้กระจกตาได้รับออกซิเจนอย่างเต็มที่ และ ฟื้นฟูความชุ่มชื้นกลับมา
• พร้อมรับมือกับกรณีฉุกเฉิน: อุบัติเหตุเกิดขึ้นได้เสมอ ไม่ว่าจะเป็นเลนส์หล่นหาย หรือ มีฝุ่นเข้าตาจนระคายเคืองหนัก แว่นตาสำรองจะช่วยให้คุณยังมองเห็นได้ชัดเจนโดยไม่สะดุด
• ลดความเสี่ยงเมื่อเกิดการติดเชื้อ: กฎเหล็กของการใส่คอนแทคเลนส์ คือ หากมีอาการผิดปกติ หรือ ระคายเคือง ต้องหยุดใส่เลนส์ทันที แว่นตาจึงเป็นไอเทมสำคัญที่ขาดไม่ได้
• ตอบโจทย์วันสบาย ๆ และ การทำงาน: เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการใส่อยู่บ้าน นั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน การใส่แว่นจะช่วยลดอาการตาแห้งจากการจ้องหน้าจอได้ดีกว่า

สำหรับใครที่ใส่คอนแทคเลนส์เป็นหลักแต่แว่นตาตัวเดิมเริ่มมองไม่ชัด หรือ ยังไม่มีแว่นสำรองคู่ใจ สามารถเข้ามาปรึกษานักทัศนมาตรที่ Opticland เพื่อตัดแว่นสายตาคู่ใหม่ให้เหมาะสมกับค่าสายตาของคุณ เพื่อนำไปใช้สลับกับคอนแทคเลนส์ รักษาสุขภาพดวงตาให้ดีอยู่เสมอ

Checklist: Do & Don't กฎเหล็กของการใส่คอนแทคเลนส์

สิ่งสำคัญที่ต้องระลึกไว้เสมอ คือ ดวงตาของเราต้องการออกซิเจน การใส่คอนแทคเลนส์นานเกินไปจะส่งผลให้เกิดอาการตาแห้ง ระคายเคือง และเสี่ยงต่อการอักเสบหรือติดเชื้อได้ง่าย เพื่อความปลอดภัยของดวงตา Opticland ได้รวบรวมสิ่งที่ควร และ ไม่ควรทำมาให้คุณ ดังนี้

Do สิ่งที่ควรทำ

• ล้างมือให้สะอาดทุกครั้ง: ก่อนสัมผัสเลนส์ ต้องล้างมือด้วยสบู่ และ เช็ดให้แห้งสนิทเสมอ
• ดูแลความสะอาดอุปกรณ์อย่างเคร่งครัด: หมั่นทำความสะอาดตลับเก็บเลนส์ และ เปลี่ยนน้ำยาแช่เลนส์ใหม่ทุกครั้งที่ใช้งาน
• รู้จักพักสายตา: หากเริ่มรู้สึกตาแห้ง หรือ ตาล้า ควรพักการใส่คอนแทคเลนส์ทันที
• สลับใส่แว่นตาบ้าง: ควรเปลี่ยนมาใส่แว่นสายตาแทนบ้าง โดยเฉพาะเวลาพักผ่อนอยู่บ้าน หรือ เมื่อต้องนั่งทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน

Don't สิ่งที่ไม่ควรทำ

• ห้ามใส่เลนส์นานเกินไป: ไม่ควรใส่คอนแทคเลนส์นานเกิน 8-10 ชั่วโมงต่อวัน
• ห้ามใส่นอนหลับเด็ดขาด: การใส่นอน หากไม่ใช่เลนส์ชนิดพิเศษแบบ Overnight จะยิ่งทำให้ตาขาดออกซิเจนอย่างหนัก เสี่ยงต่อการติดเชื้อรุนแรงถึงขั้นตาบอดได้
• ห้ามใช้น้ำเกลือแช่เลนส์: น้ำเกลือใช้สำหรับล้างเท่านั้น ห้ามนำมาใช้แช่ หรือ ทำความสะอาดแทนนำยาล้างคอนแทคเลนส์ เพราะน้ำเกลือไม่มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อโรค หรือ สลายคราบโปรตีน
• ห้ามฝืนใส่เมื่อตาผิดปกติ: หากมีอาการระคายเคือง ตาแดง แสบตา หรือ มีขี้ตาผิดปกติ ต้องถอดคอนแทคเลนส์ออกทันที ห้ามฝืนใส่ต่อเด็ดขาด

คำแนะนำ: อาการแบบไหนที่ต้อง "ถอดคอนแทคเลนส์" ทันที!

การใส่คอนแทคเลนส์ที่ปลอดภัยที่สุด คือ การหมั่นสังเกตความผิดปกติของดวงตา หากระหว่างวันคุณพบว่าตัวเองมีอาการเหล่านี้ แนะนำให้ถอดคอนแทคเลนส์ออกทันที และ พักสายตาโดยด่วน ลองเช็กดูว่าอาการของคุณอยู่ในระดับไหน

• อาการระดับเบา: เริ่มรู้สึกตาแห้ง เคืองตาเล็กน้อย หรือ มีน้ำตาไหลซึมออกมาบ้าง อาจใช้น้ำตาเทียมหยอดดูก่อน หากไม่ดีขึ้นควรถอดพัก
• อาการระดับปานกลาง: รู้สึกระคายเคืองตาอย่างหนัก ตาเริ่มแดง หรือ มีความรู้สึกเหมือนมีเม็ดทราย หรือ สิ่งแปลกปลอมกลิ้งอยู่ในดวงตา
• อาการระดับรุนแรง: มีอาการปวดตาอย่างหนัก มองเห็นภาพเบลอ หรือ ขุ่นมัว น้ำตาไหลออกมามากผิดปกติ หรือ เริ่มมีขี้ตาข้นเหนียวคล้ายหนอง

หากคุณถอดคอนแทคเลนส์ออกแล้วแต่อาการยังไม่ดีขึ้น ควรรีบไปพบจักษุแพทย์ทันทีเพื่อทำการรักษา และ ป้องกันการติดเชื้อที่รุนแรงขึ้น

สำหรับใครที่ต้องพักดวงตาจากการใส่คอนแทคเลนส์ แต่ยังไม่มีแว่นตาสำรอง หรือ รู้สึกว่าค่าสายตาอาจเปลี่ยนไป ให้มองหาร้านแว่นตาใกล้ฉัน หรือ สามารถแวะเข้ามาปรึกษานักทัศนมาตรที่ Opticland เพื่อรับการตรวจวัดสายตา พร้อมตัดแว่นสำรองที่ได้มาตรฐานไปใช้งานได้อย่างปลอดภัย

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการ ใส่คอนแทคเลนส์

ใช้น้ำเกลือแช่คอนแทคเลนส์แทนน้ำยาแช่เลนส์ได้ไหม?

ไม่แนะนำให้ใช้น้ำเกลือแทนน้ำยาแช่คอนแทคเลนส์ เนื่องจากน้ำเกลือไม่สามารถฆ่าเชื้อ หรือ ขจัดคราบโปรตีนได้ การใช้น้ำยาแช่เลนส์โดยเฉพาะสามารถทำความสะอาด ฆ่าเชื้อ และ รักษาความชุ่มชื้นของเลนส์ได้ดีกว่า ช่วยลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อที่ดวงตา

สามารถใส่คอนแทคเลนส์รายวัน ซ้ำ 2-3 วันได้หรือไม่?

ไม่ควรนำคอนแทคเลนส์รายวันกลับมาใช้ซ้ำแม้จะดูสะอาดอยู่ เพราะเลนส์ประเภทนี้ถูกออกแบบมาให้ใช้เพียงครั้งเดียว การนำกลับมาใช้ซ้ำอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการสะสมของเชื้อโรค ก่อให้เกิดการระคายเคือง หรือ ติดเชื้อที่ตาได้

ใส่คอนแทคเลนส์แล้วตาแห้งมาก ควรทำอย่างไร?

หากใส่คอนแทคเลนส์แล้วตาแห้งมาก แนะนำให้แก้ไขด้วยวิธีการ ดังนี้

• ใช้น้ำตาเทียมหยอด: เลือกน้ำตาเทียมแบบรายวัน เพราะไม่มีสารกันเสีย สามารถหยอดระหว่างวันเมื่อรู้สึกตาแห้งได้ทันที
• เลือกคอนแทคเลนส์ที่ใช้วัสดุซิลิโคน: วัสดุชนิดนี้มีการซึมผ่านออกซิเจนสูงกว่า ช่วยให้ตาได้รับออกซิเจนเพียงพอ ช่วยลดการระคายเคือง
• หลีกเลี่ยงคอนแทคเลนส์ที่มีค่าอมน้ำสูง: ค่าอมน้ำสูงเกิน 60% จะดึงน้ำออกจากดวงตา ทำให้ตาแห้งมากขึ้น
• ลดระยะเวลาในการใส่เลนส์ในแต่ละวัน: สลับใส่กับแว่นตาเพื่อลดการระคายเคือง

• พักสายตาจากหน้าจอบ่อย ๆ: การมองหน้าจอติดต่อกันนานทำให้ตากะพริบน้อย และ ตาแห้ง เพิ่มการระคายเคืองของดวงตา
• ปรึกษาจักษุแพทย์: หากอาการไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุอื่น ๆ และ ปรับชนิดคอนแทคเลนส์ให้เหมาะสม